تاریخ انتشار: 1405
محل انتشار: مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی
دوره 3، شماره 6
بازدید: 5
زبان: فارسی
بحرانهای زیستمحیطی در دهههای اخیر از یک مسئله صرفاً علمی و طبیعی به یکی از مهمترین چالشهای اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی و تربیتی جوامع تبدیل شدهاند. تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آب، آلودگی هوا و خاک، تولید فزاینده پسماند، کاهش تنوع زیستی و الگوهای ناپایدار مصرف، آینده نسلهای کنونی و آینده را با مخاطرات جدی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، آموزش محیطزیست نمیتواند صرفاً به انتقال مجموعهای از اطلاعات درباره طبیعت محدود شود، بلکه باید به فرایندی برای شکلدهی آگاهی، نگرش، ارزشها، مهارت، احساس مسئولیت و رفتار پایدار تبدیل شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین مسیر تبدیل آگاهی زیستمحیطی به مسئولیتپذیری و رفتار پایدار، به بررسی نقش آموزش، مدرسه، معلم، دانشآموز، خانواده، رسانه و سیاستگذاری آموزشی در این فرایند میپردازد. روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای منابع علمی، اسناد آموزشی و گزارشهای معتبر داخلی و بینالمللی است. یافتههای تحلیلی نشان میدهد که بین دانش زیستمحیطی و رفتار واقعی شکافی معنادار وجود دارد و صرف افزایش آگاهی، بدون تقویت نگرش، احساس مسئولیت، خودکارآمدی، فرصت مشارکت و حمایت اجتماعی، الزاماً به رفتار پایدار منجر نمیشود. بر این اساس، مدل پیشنهادی پژوهش مسیر «آگاهی، درک مسئله، شکلگیری نگرش و ارزش، احساس مسئولیت، توانمندی و خودکارآمدی، مشارکت، اقدام، بازخورد و تثبیت رفتار» را تبیین میکند. نتایج همچنین بر ضرورت تبدیل آموزش محیطزیست به یک رویکرد مستمر در برنامه درسی، فرهنگ مدرسه و سیاستگذاری آموزشی تأکید دارد. در نهایت، پیشنهاد میشود مدارس از الگوی آموزش صرفاً نظری فاصله گرفته و با استفاده از پروژههای واقعی، مشارکت دانشآموزان، سنجش رفتار و همکاری خانواده و جامعه، زمینه تربیت نسلی مسئول، آگاه و توانمند برای حفاظت از محیطزیست و تحقق عدالت بیننسلی را فراهم کنند.
چاکری، روح انگیز.(1405).محیطزیست برای نسل آینده؛ از آگاهی و آموزش تا مسئولیتپذیری زیستمحیطی.مجله یافته های پیشروان علوم تربیتی و آموزشی3(6).